Menu toggle

In februari 2020 organiseerde erfgoed zuidwest het project Bandwerk, een tweedaagse registratiemarathon voor studenten. Gewapend met een computer, een wifi-signaal, drankjes en pizza, en met museum Kortrijk 1302 als decor gingen zo’n 22 studenten aan de slag met het Zuid-West-Vlaamse erfgoed. Twee dagen lang werden erfgoedobjecten nauwkeurig bestudeerd en beschreven.

Maak kennis met een selectie kunstwerken en erfgoedobjecten uit de Zuid-West-Vlaamse collecties. Deze objecten werden beschreven door Alice, Ani, Céline, Charlotte, Charlotte, Chloë, Eline, Femke, Friedl, Gwendolyne, Ine, Jana, Kato, Lamia, Marthe, Olivia, Pauline, Pauline, Polina, Thijs en Timothy. 

 

Spiegelbeeld

Hoeveel gezichten zie je? De twee maskers uit het antieke theater en de nar springen meteen in het oog. Ook de bloederige doodskop die te zien is in de spiegel onderaan is duidelijk zichtbaar. Minder waarneembaar zijn de twee gezichten op de achtergrond. Zouden deze figuren Christus en een demoon voorstellen? Zou dit tafereel verwijzen naar het laatste oordeel? We zien immers twee zielen die elk naar de hemel of hel gaan. De nar houdt ons een spiegel voor en waarschuwt voor ons einde. Highway to hell or stairway to heaven? Dit schilderij werd beschreven door Bandwerkers Charlotte en Olivia.
1/14
Meer informatie over dit beeld

Povla Frijsh

Het publiek in de Opera Paris hangt aan de lippen van de Deense dame. Op het podium lijkt zij plots stil te staan om haar adem te controleren en haar opera verder te zetten. Nadat Yvonne Serruys haar “Oorlogsmonument” in haar geboortestad Menen huldigt, kennen haar salons groot succes. Het startschot voor haar portretcarrière is gegeven. Vooral het regelmatig bezoek van Emile Claus helpt haar befaamd clientèle opbouwen: Auguste Rodin, Léon Blum én hier Povla Frijsh. Dit kunstwerk werd beschreven door Bandwerkers Chloë en Lamia.
2/14
Meer informatie over dit beeld

De berisping

Aanvankelijk schildert Carpentier in donkere tonen levendige historie- en genretaferelen waarin hij zowel de bourgeoisie als het boerenleven in volle actie toont, al dan niet in historische gebeurtenissen uit de Franse geschiedenis. Het genretafereel 'De berisping' dateert uit zijn Antwerpse periode. In een boerenkeuken die met veel sprekende details is uitgevoerd heeft de boerenzoon duidelijk iets mispeuterd. De boerin zit in haar stoel en geeft hem een berisping. Oudere zus en lobbige hond zijn getuige van het gebeuren. De details van het interieur zijn heel herkenbaar: de Vlaamse haardtegels, het koperen vaatwerk, de staande klok, een wijwatervat. De kleuren zijn warm en sfeervol. Dit kunstwerk werd beschreven door Bandwerkers Chloë en Alice.
3/14
Meer informatie over dit beeld

Catharina Emerentia Baert

Laat je niet vangen door Emerentia’s rimpelloze verschijning: op dit schilderij is ze al zeker 80 jaar oud. Haar gezicht weerspiegelt haar innerlijke jeugdigheid, een typische benadering voor het animisme, waar de nadruk op introspectie ligt. Dat Dheedene haar innerlijke leeftijd zo jong uitbeeldt is vrij correct: op het einde van haar leven blaast ze wel 107 kaarsjes uit. Dit kunstwerk werd beschreven door Bandwerkers Femke en Charlotte.
4/14
Meer informatie over dit beeld

Landschap met vlaskapelletjes

In dit landschap spelen de vlaskapellen de hoofdrol. Firmin Colardyn neemt hiermee een element specifiek voor de streek waar hij actief was als kunstenaar en schildert een verstilde omgeving. Toch ontbreekt het hier niet aan dynamiek: in de lucht naderen donkere wolken of lijken opklaringen ze juist te verdrijven. Vlaskapellen lijken op het eerste zicht eenzaam gesluierde figuren die doelloos rondlopen. Een groene rotsformatie doemt op uit het landschap. Net zoals zijn goede vriend Valerius De Saedeleer schildert Colardyn zijn eigen streek hier in al zijn eigenheid en met een vleugje mysterie. Dit kunstwerk werd beschreven door Bandwerker Timothy.
5/14
Meer informatie over dit beeld

Vlag van Koninklijke St. Raphaels gilde toegekende titel

Deze kleurrijke vlag is een afbeelding van de koninklijke Sint Raphaels gilde in Menen in 1949. In de linker hoek staat het wapenschild van de koninklijke Sint Raphaels gilde, in de rechter het wapenschild van de stad Menen. De jongen in het water is Tobias. Tobias krijgt de taak van Sint Raphael om een vis te vangen om de demon Asmodeus te verdrijven. Op de vlag staan ook de kerktoren van de Sint-Vedastuskerk en het Belfort van Menen. De koninklijke Sint Raphaelsgilde was een vakvereniging van katholieke spoorwegarbeiders. Deze vlag werd beschreven door Bandwerkers Friedl en Jana.
6/14
Meer informatie over dit beeld

Portret Q.M. Charles Debraudt

De indringende blik van een knappe man eist de aandacht op. Kijk je langs zijn blik, zie je een dwangmatig geordende kast met ongedefinieerde voorwerpen. Enkele tekeningen hangen op de kast, uitingen van de verlangens van een eenzame soldaat met een lust naar affectie? Het is een van de weinig werken die Marcel Lezaire tekende onder zijn bijnaam Cello. Was het een vriendschappelijk cadeau? Dit kunstwerk werd beschreven door Bandwerkers Eline en Marthe.
7/14
Meer informatie over dit beeld

Paljas

Centraal staat een paljas. Dit is een clownsfiguur die de opdracht heeft andere clowns te parodiëren. In Nederland en België droegen deze vaak een geruit motief met blauwe en rode vlakken, wat we hier ook zien. De paljas heeft een wit gezicht me rode lippen en sluit zijn ogen. Hij draagt een brede, witte kraag en witte handschoenen. Links achter de paljas zien we een figuur met lange, bruine haren. Het is niet duidelijk of dit een man of een vrouw is. Deze figuur kan mogelijk Christus zijn aangezien heel wat andere werken van Colardyn een soortgelijke Christusfiguur bevatten. Rechts op de achtergrond is een trap te zien. De paljas bestaat overwegend uit witte, rode, gele en blauwe tinten. Dit staat in contrast met de andere figuur en de achtergrond die bestaan uit warme bruintinten met enkele gele en rode toetsen. Dit kunstwerk werd beschreven door Bandwerker Gwendolyn.
8/14
Meer informatie over dit beeld

Landschap met huis

Een stormachtig landschap. Op de voorgrond staan enkele vlaskapelletjes weergegeven, kenmerkend voor de streek. Het schilderij is hoofdzakelijk omgeven door een zekere duisternis. Door een centrale lichtinval wordt onze aandacht naar het midden gedreven. Dit schilderij is typerend voor de sombere stijl van Colardyn. Dit kunstwerk werd beschreven door Bandwerks Ani en Kato.
9/14
Meer informatie over dit beeld

Bretoense vrouw

Met onschuldige blik kijkt de jonge vrouw ons doordringend aan. Haar porseleinen huid versterkt de zachtroze blos op haar wangen. Een zeebries blaast door haar Bretoens kapje op een aangename zomerdag. Op de achtergrond zien we rustige azuurblauwe wateren en een weelderig heuvellandschap. Wordt deze vrouw afgebeeld met een traditionele kap uit de streek rond Pont L'Abbé ( Bretagne) of gaat het om een vissersvrouw? De Neo-imopressionistische toets en het gebruik van pastelkleuren geven aan dat Yvonne Serruys dit werk maakte door de invloed van Emile Claus, waarschijnlijk tussen 1890 en 1911. Ze was toen lid van de kunstenaarsvereniging 'Vie et Lumière' (1904-1911) in het milieu van Claus. Vanaf 1898 lag haar focus bij het beeldhouwen, waar zij een succesverhaal bij boekte. Dit kunstwerk werd beschreven door Bandwerkers Pauline en Alice.
10/14
Meer informatie over dit beeld

Vinkenzetting

“Suskewieeeeet”, hebben we jullie aandacht? De vrouwtjesvinken zijn alleszins onder de indruk wanneer de mannetjes uit volle borst zingen tijdens de traditionele vinkenzetting. In deze volkssport is het de bedoeling dat de deelnemer een streepje zet op zijn telbord wanneer de vink een nieuwe slagzang begint. Diegene met de meeste streepjes wint een kleine geldprijs en kan zelfs een werkje zoals dit cadeau krijgen. Op technisch vlak hanteert de kunstenaar een eenpuntsperspectief. De horizonlijn ligt tamelijk laag waardoor we een groot deel van de lucht zien. Het picturaal plan is voornamelijk opgebouwd uit groene, gele, oranje, blauwe en witte kleuren. Met |dq|Vinkenzetting|dq| toont de kunstenaar een gekend evenement in het dorpsleven. Sport en bedrijvigheid komen samen in een figuratieve compositie. Dit kunstwerk werd beschreven door Bandwerkers Ine en Céline.
11/14
Meer informatie over dit beeld

De gierigaard

Met een verlangende blik en een knorrende maag kijkt de arme boerenjongen naar de appel. De gulzige eter heeft nog een appel in zijn schort, maar heeft geen oog voor de hongerige knaap. Zijn gierigheid valt af te lezen uit zijn gretige blik. Tussen de twee staat een hek, dat een letterlijke barrière vormt tussen twee klassen. Net als zijn baasje kijkt de hond niet om, maar staart hij naar de toeschouwer. Carpentier schilderde na zijn terugkeer naar België vaak het alledaagse boerenleven in open lucht. De lichtinval neemt in zijn werken een belangrijke plaats in, zonder aandacht te verliezen voor de figuren. Dit kunstwerk werd beschreven door Bandwerker Thijs.
12/14
Meer informatie over dit beeld

Portret van Alphonse Vander Elst

De hier afgebeelde Alphonse Vander Elst, stond aan de wieg van het Belgische tabaksmerk |dq|Belga|dq|. In 1875 begon Vander Elst samen met zijn broer een sigarenhandel in Leuven om later een eigen productie van sigaren en pruim- en snuiftabak te starten. In 1923 werd uiteindelijk hun merk 'Belga' gelanceerd met de kenmerkende pakjes in de nationale driekleur. In de loop van de eeuw komt het bedrijf in verschillende handen, om uiteindelijk in 2004 de deuren definitief te sluiten. Vander Elst, op middelbare leeftijd, is hier weergegeven top op borsthoogte. Zijn schouders in drie kwart, de beschouwer recht aankijkend. Hij draagt een wit hemd, donkere pak en donkere das. Op zijn neus draagt hij een knijpbril. Een kleine grijswitte snor siert zijn bovenlip. Zijn haar, met terugtrekkende haarlijn, is naar achteren gekamd. De achtergrond waar een warm bruine tint overheerst, is niet concreet ingevuld. Ook de zijn kledij is niet volledig afgewerkt. Dit kunstwerk werd beschreven door Bandwerker Pieter.
13/14
Meer informatie over dit beeld

Portret van Betty Pieck

Het lijkt wel alsof Betty Pieck voor zich uitstaart verzonken in een dagdroom die rondom haar werkelijkheid wordt. De wolken kleuren roze, de velden achter haar waaien op in een paarse waas. Beeldde Adri Pieck haar familielid af in gelukkige tijden? Was Betty iemand die alles door een rooskleurige bril zag? Dit kunstwerk werd beschreven door Bandwerker Pauline.
14/14
Meer informatie over dit beeld